Куз нурини тиклаш — усуллари

Куз нурини тиклаш — усуллари

01.05.2018 0 By Davolash.uz

Куз нурини тиклаш — усуллари, машқлар, кўришни яхшилаш учун халқона воситалар

Инсон кўриш орқали ташқи муҳит ҳақидаги маълумотларнинг 90% ни қабул қилади. Куз нурини тиклаш ва яхшилаш усулларини билиш орқали нафақат миопия ёки гиперметропияни даволаш, балки кўриш қобилиятини анча яхшироқ қилиш мумкин.

Мисол учун, уй шароитида бажариладиган машқлар ёрдамида, телескопик кўриш — оддий одамлар кўра олмайдиган масофадаги жисмларни аниқроқ кўриш қобилиятини ривожлантириш мумкин. Бу қобилиятни Индейслар болаликдан шуғуллантиришади. Натижада улар уфқда базўр кўринадиган нуқтада қабила вакилини осонгина таниб олишган. Бу қобилият шунингдек, денгизчилар, учувчилар ва овчиларда ҳам бор.

Микроскопик кўриш қобилияти гуруч уруғи кесимига узун матнларни ёзиш имконини беради.

Миопия ва гиперметропия сабаблари

Миопия нима?

Маълум бўлганидек, миопияда (узоқни яхши кўра олмасликда) ёруғлик нурлари тўр парданинг олд томонига фокусланади:

  • Кўришнинг бу турдаги бузилиши сабабларидан бири — Куз олмасининг олдинга ва бош мия томон чўзилиши, бу туфайли қаралганда фақат яқиндаги жисмлар аниқ кўринади. Ушбу ҳодиса ўқли миопиядеб аталади.
  • Миопиянинг бошқа сабаби — остида Куз гавҳари жойлашган шох пардада нурларнинг ортиқча синиши. Ушбу шакл рефракцион миопиядеб аталади.

Оқъли шаклда тўр парда чўзилган бўлади. Миопия даражаси қанчалик баланд бўлса, тўр парданинг кўчиши еҳтимоли шунчалик баланд бўлади. Бундай ҳолда Кузнинг шаклини тиклаш, шунингдек, Кузлар учун мунтазам машқлар ёрдамида миопия сабабини бартараф етиш керак.

Миопиянинг сабаблари

Офталмологлар масофадаги жисмларни хира кўришнинг бир қатор сабабларни келтириб ўтади:

  • Ирсият. Куз олмасининг жисмоний параметрлари ва гавҳарининг нурларни синдириши хусусиятлари наслдан наслга ўтади.
  • Боланинг турли масофаларда жойлашган объйектларни аниқ кўриш қобилиятининг дастлабки заифлиги. Натижада, Куз узунлашди ва бир неча йил ўтгач, Куз нурини яхшилаш учун у ёки бу йўлни излаш керак бўлади.
  • Оптимал ишлаш ва дам олиш шароитларига риоя қилмаслик натижасида келиб чиқадиган турли хил Куз зўриқишлари. Масалан, ортиқча ишлаш оқибатида.
  • Бир ёшгача бўлган болалар узоқни кўрувчи бўлади ва бир метрдан яқинроқ жойлашган жисмларни аниқ кўра олмайди. Бешикка ва кроватига осилган ёрқин рангли шақилдоқ ўйинчоқлар — Куз нури пасайишининг кенг тарқалган сабабидир. Ўйинчоқлар боланинг кўриш майдонини тўсиб қўяди, шу сабабли бола уни доим олиб ташлашга уринади. Ота-оналарга еса у ўйнаётгандек туюлади.

Гиперметропия нима?

Гиперметропияни даволаш зарурати яқинда жойлашган объйектларни аниқ кўриш қобилиятининг йўқолишида юзага келади. Биринчи Кузойнак тақувчилар узоқни кўра олмайдиган кишилар бўлган. Айнан улар учун биринчи Кузойнак тайёрланган, шунда улар китобларни қулай ўқишлари мумкин еди. Миопиядан азият чекувчилар учун Кузойнаклар анча кечроқ пайдо бўлган.

Гиперметропияда ёруғлик нурлари тўр парданинг ортида фокусланади. Бу Куз олмасининг қисқариши ёки ёруғлик нурларини тўр пардага тўплай олмайдиган оптик тизим заифлиги натижаси бўлиши мумкин.

Гиперметропия сабаблари

Юқорида таъкидлаб ўтилганидек, бир ёшгача бўлган болалар гиперметропияга ега бўлиб, уларда +3 диоптрия бўлади. Куз олмасининг катталашиши билан бу аномалия йўқолади.

Гиперметропияга ташхис қўйиш учун чуқурлаштирилган диагностик текширувлар ўтказиш, жумладан, Куз қорачиғини медикаментоз кенгайтиришга тўғри келади.

Узоқни кўрадиганлар, айниқса гиперметропиянинг кейинги даражаларида, нафақат яқин, балки узоқдаги объйектларни ҳам кам яхши кўра олишмайди. Руҳиятнинг доимий зўриқиши тез чарчаш, бош оғриғи, бош айланишига олиб келади. Боланинг ўзлаштириши ёмонлашиши мумкин, чунки у мактаб фанларига диққатни жалб қилишга қийналади, инжиқлик ва уйқу билан муаммолар юзага келади. Гиперметропия шунингдек ғилайликка ҳам олиб келиши мумкин.

Ғилайлик ривожланиши хавфи мавжудлиги туфайли кичик болаларга орқасидан, боши узра яқинлашиш тақиқланади. Бола тезда юқорига қараши ва кутилмаганликдан қўрқиб кетиши мумкин, бу еса мушакларнинг спазмига олиб келади.

Кўриш қобилиятини яхшилаш: тўғри одатларга амал қилиш

Куз нурини тиклаш мақсадида у ёки бу усулни излашга тўғри келмаслиги учун, Куз нури ёмонлашишини ўз вақтида олдини олиш керак:

  • Кўришни яхшилашнинг енг аниқ ва машҳур чоралардан бири — иш вақтида маҳаллий ёруғлик йетарли бўлишини таъминлашдир. Ёруғлик йетишмаслиги тезда визуал чарчашга олиб келади, натижада кўриш қобилияти пасая бошлайди.
  • Ёруғлик ортқичалиги унинг йетишмаслиги каби бир хил зарар. Стол лампасидаги ёруғлик Куз қорачиғига тушмаслиги керак. Бундан ташқари, қуёш нурлари остида китоб ўқиш тавсия етилмайди — равшан оқ қоғоз Кузнинг зўриқишига олиб келади.
  • Миянинг енса қисмида жойлашган кўриш бўлими йетарли миқдорда кислород билан таъминланиши керак. Агар бош узоқ вақт давомида стол юзасига егилиб турса, қон таъминоти ёмонлашади. Дарсларни тайёрлаш давомида болаларда кўриш ёмонлашишининг олдини олиш учун, устки юзаси бироз қия бўлган ва йерга параллел бўлмаган стол-парта танлаш афзалдир.
  • Ажойиб профилактика — столда ўтириб, китоб саҳифасининг текислигини юзга қатъий текис перпендикуляр қилиб ўрнатиш. Бунинг учун китоб ёки дарсликни махсус ўрнатгич ёрдамида ўқиш қулай. Бош ва орқа бир чизиқда бўлади, бу шунингдек мияни қон билан яхши таъминланишига ёрдам беради.

Уй шароитида Куз нурини қандай қилиб тиклаш мумкин

Турли масофалардаги объйектларни заиф кўришнинг асоси — у ёки бу визуал зўриқиш. Қўшимча зўриқиш Кузнинг кучини яхшилашга халақит беради. Шунинг учун уйда Куз нурини тиклашни зўриқишни бартараф етишдан бошлаш керак. Бу чора руҳиятни фаолиятга тайёр бўшашган ҳолатга келтиради.

Палминг қандай амалга оширилади?

Куз зўриқишини йенгиллаштирадиган енг оддий ва енг самарали машқлар Америкалик офталмолог доктор Бейц томонидан ўйлаб топилган. У палминг деб аталади, уни уйда ёки ишда бажариш қийин емас, бу орқали Куз нурини ўткирлаштиришга еришиш мумкин:

  • Тирсакларни столга қўйиб, ўтириш керак. Қулайлик учун, тирсаклар остига бир неча марта қатланган жунли мато ёки кичик ёстиқча қўйиш мумкин. Енса, бўйин ва орқа битта тўғри чизиқда бўлиши керак, шунда мия қон билан оптимал таъминланади.
  • Куз нурини тиклашни қўлларни йенгил силкитишдан бошлаш яхши. Ҳеч кимга сир емаски, руҳият таранг бўлса, бармоқлар муштга йиғилади, билаклар еса таранглашади. Қўлларни силкитиш тескари таъсир беради: руҳият қўллар бўшашган бўлса, у ҳам бўшашиши мумкинлиги ҳақида сигнал олади.
  • Кафтлар иссиқроқ бўлиши учун уларни бир-бирига ишқалаш фойдали, бунда улар куч ва енергияга тўлаётганини тасаввур қилиш тавсия етилади.
  • Қўлларингизни ҳовуч каби қилиб, уларни юмилган Кузларингизга қўйинг, бунда жимжималоқлар асоси бурун ва пешона туташган жойда бирлашиши керак, ҳудди Кузойнак туташтиргичи каби. Кафтнинг асоси еса ёноқларда бўлади. Қўл билан кучли босишга ҳожат йўқ, бунда Кузни очиб-юмиш имкони бўлиши керак. Шу билан бирга, кафт ва юз алоқа қиладиган жойлардан ёруғлик ўтмаслиги лозим. Билаклар бунда бўшашган ҳолатда сақланади.
  • Кузларни юмиб, ёқимли нарсалар ҳақида ўйлаш керак. Хотиралар жуда турлича бўлиши мумкин. Асосий талаб — улар яхши ва кишига ором бағишлаши керак. Уй шароитида кўришни такомиллаштириш руҳиятнинг бўшашишидан келиб чиқади.
  • Кўриш учун машқ тўғри бажарилаётганини текшириш учун, хотираларни ёдга олиш вақтида вақти-вақти билан рангга еътиборни қаратиш лозим. Агар руҳият бутунлай бўшашса, ранг қора бўлади. Акс ҳолда, ёқимли хотираларни еслашни давом еттириш керак.

Палминг чарчоқ ёки зўриқиш сезилишининг биринчи белгиларида ва ўзингиз хоҳлаганингизча бажарилиши мумкин. Палминг Куз нурини тикловчи деярли ҳар қандай усулда фойдаланилади, чунки аниқ ва равшан кўриш фақат турли хил Куз мушакларининг мувофиқлаштирилган фаолияти натижаси емас, балки ихтиёр билан бошқарилмайдиган руҳий жараён ҳамдир.

Шундай қилиб, уй шароитида кўришни яхшилаш учун, Кузнинг ишларига руҳият орқали таъсир қилишни ўрганиш керак. Агар Куз мушаклари зўриққан бўлса, бўшашишга еришиш қийин. Палминг бу тўсиқни йенгиб ўтишга ёрдам беради.

Бундан ташқари, кафтларни тўғри ишлаши ҳам Куз нурини тезда тиклашнинг самарали усули ҳисобланади. Кичик даражадаги миопияларда уйда ёки ишда бундай бўшашиш усули натижалари ҳатто бир ҳафтада сезилиши мумкин.

Кузойнаклар Кузларини кучли равишда ҳаракацизлантириши сир емас. Кузойнак линзалари орқали енг аниқ тасвирни олиш учун, унинг оптик марказидан қараш керак. Чап ёки ўнг томондаги нарсаларни аниқ равшанлик даражасида кўриш учун сиз Куз мушакларини емас, балки бошингизни буришингиз керак бўлади. Вақт ўтиши билан Куз мушаклари заифлашиб бораверади.

Кўриш ўткирлигини тиклаш: Куз мушаклари учун машқлар

Заифлашган Куз мушакларининг кучини тиклаш ва аниқ кўриш қобилиятини яхшилаш учун ҳар куни оддий машқлар бажариш керак:

  • Максимал амплитуда билан чап ва ўнг томонга қараш.
  • Максимал амплитуда билан юқори ва пастга қараш.
  • Кузларни айлана бўйича ҳаракатлантириш, бунда Кузлар билан имкон қадар кенг айлана «чизиш» керак. Йўналиши навбати билан соат миллари бўйича ва соат милларига қарши бўлиши керак.
  • Бир неча марта Кузингизни қаттиқ юминг, сўнгра кенг қилиб очинг.
  • Диагонал ҳаракатлар. Юқори чап бурчакка қарай бошланг ва нигоҳни қуйи ўнг бурчаккача туширинг. Бошланғич ҳолатга қайтаринг. Кузларни очиб-юминг. Юқори ўнг бурчакка қаранг, нигоҳни чап пастки бурчакка қарата туширинг. Кузларни очиб-юминг. Бошланғич ҳолатга қайтаринг.
  • Иккита Кузни ҳам бурун ва пешона туташган жойга қаратишга ҳаракат қилинг. Агар бош айланиши белгилари мавжуд бўлса, машқлар интенсивлигини камайтириш ёки машқни ўтказиб юбориш керак.
  • Бир дақиқа давомида Кузни очиб-юминг. Бундай ҳолда, Куз қовоқлари йенгил табиий ҳаракатлар бажариши лозим, ҳеч қандай қўшимча куч ишлатиш керак емас.
  • Ойнага қора рангли қоғозли доирача ёпиштиринг. Ойна ёнига бориб, биринчи бўлиб қора қоғозчага қаранг. Кейин деразадан ташқаридаги бирон 6-8 метр узоқликда жойлашган объйектларга. Сўнг нигоҳни яна қоғозчага қайтаринг. Бир неча марта такрорланг.
  • Ўн дақиқа палминг қилинг.

Бу машқлар Куз нурини тиклашга ёрдам беради. Асосий қоида — уларни амалга оширишнинг мунтазамлиги ва тўғрилиги.

Кузлар тез-тез чарчаса, қандай қилиб кўришни яхшилаш мумкин

Ишда ва уйда Куздан фойдаланиш шартларини яхшилайдиган оддий машқлар бажариш керак. Улар, шунингдек, Куз чарчасини олдини олишда ва кўришни янада равшанроқ бўлишига ёрдам беради:

  • Чуқур нафас олинг, Кузларни қаттиқ юминг. Кейин бўйин ва юзингизни кучантиринг. Нафасингизни 3-5 сония ушлаб туринг. Нафасни чиқариб, Кузларни катта очинг. 5-7 марта такрорланг.
  • Кузни юмиб, бармоқ болишчалари билан қош ёйи бўйлаб йенгил массаж қилинг. Шуниндек пастки қовоқлар остида ҳам, шу йўналиш бўйича.
  • Кузларни юмиб, аввал соат миллари бўйича бир неча айланали ҳаракатларни амалга оширинг, сўнгра соат милларига тескари йўналишда.
  • Ўн дақиқа палминг қилинг.

Куз нурини халқона воситалар ёрдамида яхшилаш

Кўришни халқона воситалар ёрдамида тиклаш ва яхшилаш учун тўр пардага йетарли қон боришини таъминлаш керак. Табиийки, черника истеъмол қилиб кўриш қобилиятини бутунлай тиклаб бўлмайди. Лекин ижобий натижа бироз бўлсада бўлади. Ҳар куни муздан еритилган брусника ёки черника йейиш фойдали, мавсумида еса — янги узилганини. Шунингдек А, Б, C витаминлари ҳам Куз нурини тиклашга ёрдам беради, улар ҳам болалар, ҳам катталар учун керак.

Сабзида А витамини ва бета-каротин кўп. Кўришни равшан бўлишига ёрдам бериш учун, А витаминини ўз ичига олган озиқ-овқат ва турли халқона воситаларни ёғ билан истеъмол қилиш керак, чунки бу витамин ёғда ерийди. Масалан, сабзидан тайёрланган салатларга зайтун ёки қовоқ мойини қўшиш фойдалидир.

Тўр пардада катта миқдорда рух микроелементи мавжуд. Шунинг учун, ушбу микроелементни ўз ичига олган маҳсулотлар билан кўришни яхшилаш мумкин. Организмданги рух заҳираларини ширин булғор қалампири, қовоқ уруғи ва янги сиқилган лавлаги шарбати қайта тиклайди. Шарбатни ичишдан олдин, уни икки соат тиндирган яхшироқ. Ярмини сув билан суюлтириб ичиш тавсия етилади.

jinsij-aloqa-uzaytirish

farzand-korish

kizlik-pardasi

zhinsij-aloka-haqida

Rating: 5.0/5. From 1 vote.
Please wait...