Гепатит Б

    Гепатит Б — турлари, босқичлари, аломатлари, ташхислаш, даволаш, парҳез, олдини олиш

    Гепатит Б касаллиги фақат беморнинг биологик материаллари билан алоқа қилиш орқали юқиши мумкин. Кўп ҳолларда инфекция бемор учун сезилмай кечади, шунинг учун касаллик лаборатория таҳлиллари натижасида ёки хусусиятли белгилари намоён бўлган пайтда аниқланади. Ўз вақтида даволанган одамлар гепатит Б касаллигидан буткул соғайиб кетади ва ўзларида ушбу касалликка қарши барқарор иммунитет шакллантиришади.

    Гепатит Б нима?

    Гепатит Б — бу вирусли касаллик бўлиб, вирус организмга тушганда ҳаётий зарур бўлган ички органларга салбий таъсир кўрсата бошлайди. Ушбу касаллик туфайли енг кўп жигар шикастланади, унинг шикастланиши микро-ҳужайрали даражада бўлади. Гепатит Б аломатларсиз кечиши ёки аниқ белгилар билан намоён бўлиши мумкин. Сурункали босқичига ўтганда, ушбу вирусли инфекция кўпинча жигар сиррози ва саратони ривожланишига олиб келади.

    Дунёнинг барча мамлакатларида кўп йиллар давомида ушбу касаллик статистикаси олиб борилмоқда, натижалари еса махсус оммавий ахборот воситаларида еълон қилинади:

    • Янги туғилган чақалоқларда аниқланган ўткир гепатит Б 90% ҳолларда сурункали босқичга ўтади;
    • Нормал иммунитетли ёшларда гепатит Б нинг ўткир шакли жуда камдан-кам ҳолларда сурункали босқичга ўтади — фақат 1% ҳолларда;
    • Катта ёшдаги кишиларда аниқланган ўткир Б гуруҳ гепатитлари 10% ҳолларда сурункали босқичга ўтади.

    Б гуруҳ гепатитига қарши емлаш олган кишилар ушбу касаллик учун иммунитет ривожлантирадилар:

    • Биринчи емлашдан сўнг — беморларнинг 50% ида;
    • Иккинчи емлашдан сўнг — беморларнинг 75% ида;
    • Учинчи вакцинани киритгандан сўнг — 100% беморларда.

    Гепатит Б касаллигининг сурункали шакли болаларда ташхисланади:

    • 1 — 5 ёшли болаларда — 25% -50% ҳолларда;
    • Туғилиш даврида инфекцияланган чақалоқларда — 90% ҳолларда.

    Гепатитнинг Б нинг турлари

    Б гуруҳ гепатити қуйидагича таснифланади:

    Яшин тезлигида. Гепатитнинг енг тезкор шаклида беморларда бир неча соат ичида мия шишиши юз беради ва бемор комага тушади. Кўп ҳолларда, беморларнинг ҳаёти ушбу турдаги гепатит клиник босқичга ўтганда қисқа муддат ичида фожиали якун топади.

    Ўткир. Гепатит Б нинг ўткир шаклида беморларда ушбу касалликнинг бир неча босқичлари кузатилади. Дастлаб, асосий аломатлар намоён бўлади, ундан кейин беморларнинг териси сариқ рангга киради. Гепатитнинг Б ўткир шаклининг сўнгги босқичи жигар йетишмовчилиги билан тавсифланади.

    Сурункали. Гепатит Б вирус инсон танасига киргандан сўнг 1-6 ой ўтиб сурункали босқичга ўтади. Ушбу бир неча ой вируснинг инкубация даври бўлиб, ундан сўнг ўзига хос аломатлар ва белгилар пайдо бўла бошайди.

    Гепатит Б нинг намоён бўлиши

    Вирус беморнинг танасига кирганидан сўнг, гепатитнинг инкубация даври бошланади, бу ўртача 15 дан 90 кун давом етади, лекин 6 ойгача чўзилиши мумкин.

    Гепатитнинг ўткир шакли қуйидагича кечиши мумкин:

    • Ўткирлашиш босқичи;
    • Узоқ муддатли касаллик;
    • Рецидивлар;
    • Камдан кам ҳолларда — кома.

    Гепатит Б нимаси билан хавфли?

    Гепатит Б кеч босқичларда ташхис қўйилган бўлса ёки касаллик ўз вақтида даволанмаган бўлса, натижаси аниқ: жигар сироззи ёки гепатоцеллюляр саратон.

    Бундай тоифадаги беморлар, шунингдек, гепатит Б нинг бошқа жиддий оқибатларига билан тўқнашиши мумкин:

    • Миокардит (юрак мускулларининг яллиғланиши);
    • Артрит, артроз ва бошқа бўғим касалликлари;
    • Қон томирлари ва буйрак касалликлари ва бошқалар.

    Бундай асоратлар оқибатида ўлимга олиб келадиган хавф сезиларли даражада ошади.

    Ҳозирги вақтда давлат даражасида гепатит Б га қарши мажбурий емлашга муҳтож инсонлар тоифаси рўйхати тасдиқланган:

    • Мактаб ўқувчилари ва талабалар;
    • Болалар боғчалари ўқувчилари;
    • Беморларнинг биологик материаллари билан алоқа қилишлари мумкин бўлган соғлиқни сақлаш ходимлари;
    • Гемодиализга муҳтож беморлар;
    • Вена ичига инйексияга муҳтож беморлар;
    • Озодликдан маҳрум қилиш жойларида ҳукм ўтаётган шахслар;
    • Гепатитнинг сурункали шаклидан азият чекаётган беморнинг олиа аъзолари ва яқинлари;
    • Тартибсиз жинсий алоқа қиладиган одамлар;
    • Бу касалликнинг епидемияси қайд етилган аҳоли пунктларига сафарларни режалаштирган сайёҳлар.

    Гепатит Б сабаблари

    Б гуруҳ гепатити ривожланишининг сабаби бу касаллик қўзғатувчиси — вируснинг инсон организмига киришидир. Касаллик айниқса бир қатор салбий омиллар (алкогол, никотин, кимёвий ва заҳарли моддалар, дорилар) таъсирида заифлашган иммунитетли кишиларда кўп учрайди. Иммунитетга шунингдек бошқа касалликлар ҳам таъсир қилади, бу танадаги метаболик бузилишлар, витамин ва минералларнинг йетишмаслиги туфайли юз беради.

    Гепатит Б билан оғриган инсонлар ижтимоий изоляцияда бўлмаслиги керак, чунки бу вирус ҳаво-томчи йўллари орқали юқмайди. Касал одам билан алоқада бўлган ҳар қандай киши зарур чораларни ва шахсий гигиена қоидаларига амал қилиши керак. Кўп йиллар бутун дунё бўйлаб олиб борилган тадқиқотлар натижаси маълумотларига кўра, ушбу касалликнинг кечиши беморнинг қандай инфекцияланганлигига, шунингдек, унинг ёшига боғлиқ. Агар бемор гепатит Б билан табиий йўл (масалан жинсий алоқа пайтида) орқали зарарланган бўлса, бу ҳолатда касаллик сурункали босқичга ўтиши хавфи юқори бўлади. Гепатитнинг бу шакли кўпинча ёшларда пайдо бўлади, чунки улар соғлиғига жиддий еътибор бермайдилар ва организмнинг ташвишли сигналларига жавоб чоралари кўрмайдилар.

    Гепатит Б қандай юқади?

    Гепатит Б вируси инсон организмига фақат беморнинг биологик материаллари билан алоқа қилиш орқали кириши мумкин:

    • Жинсий йўл орқали. Гепатит Б вируси нафақат қонда, балки организмнинг барча суюқликларида (шу қаторда қин ажралмалари ва еркак спермасида) мавжуд, шунинг учун ҳимояланмаган жинсий алоқа касаллик юқиши хавфини оширади;
    • Сўлак орқали, чуқур ўпишиш билан. Агар киши тилида кесилган ёки жароҳатланган соҳалар бўлса, киши ўпишганда гепатит Б вирусини юқтириб олиши мумкин;
    • Қон орқали. Бу инфексиянинг енг кенг тарқалган йўлларидан бири ҳисобланади. Кўп беморлар гепатит Б билан ностерил шприцлар ишлатиш ва қон қуйиш орқали касалланганлар. Беморнинг инфекцияланган биологик материали билан алоқа қилиш тегишли санитария чоралари ўтказилмайдиган гўзаллик салонларида юқиши ҳам мумкин.
    • Туғруқ жараёнида, агар она гепатит Б ташувчиси бўлса. Бемор аёлларда ҳомиладорликасоратларсиз кечишига қарамай, туғруқ пайтида бола онанинг биологик материаллари билан бевосита алоқада бўлади ва шунинг учун юқори еҳтимоллик билан касалланиши мумкин. Ушбу касалликнинг ривожланишининг олдини олиш учун гепатит Б билан касалланган онадан туғилган чақалоқлар туғилгандан сўнг дарҳол емланадилар.

    Гепатит Б вируси агрессив ҳарорат режимлари, кислоталар ва ишқорлар шароитида юқори чидамлиликка ега. Вирус узоқ вақт давомида қуриб қолган қонда сақланиши мумкин, бу еса асбоб-ускуналар, ҳам тиббий, ҳам маникюр, ҳам сартарош асбобларидир. Шу сабабли, ҳар бир инсон жуда еҳтиёткор бўлиши ва тегишли муассасаларга ташриф буюрганда, хавфсизлиги учун барча зарур чораларни кўриши жуда муҳимдир.

    Гепатит Б нинг аломатлари ва белгилари

    Гепатит Б билан оғриган беморларнинг кўпчилигида узоқ вақт бу касалликнинг аломатлари кузатилмайди. Вирусни фақат тиббий кўрик ёки ҳомиладорлик учун рўйхатга олиш учун зарур бўлган лаборатория қон таҳлиллари ўтказилишида аниқлаш мумкин. Бундай ҳолларда махсус таҳлил — «австралиялик антигенни» аниқлаш учун қон таҳлили амалга оширилади.

    Инсон организмида ривожланаётган гепатит Б ташқи белгиларни намоён қилганда беморларда қуйидаги аломатлар кузатилиши мумкин:

    • Кўнгил айниши;
    • Бош айланиши;
    • Чарчоқ;
    • Ринит;
    • Тана ҳароратининг кўтарилиши (одатда ҳарорат 39-40 °C га йетади);
    • Йўтал;
    • Умумий заифлик;
    • Бурун-ҳалқумдаги оғриқ ҳисси;
    • Кучли бош оғриқлари;
    • Тери рангининг ўзгариши (сариқлик);
    • Шиллиқ қават, кўз склералари, кафтларнинг сарғайиши;
    • Сийдик рангининг ўзгариши (у кўпира бошлайди, ранги қора пиво ёки аччиқ чой рангига ўхшайди);
    • Бўғимлардаги оғриқ синдроми;
    • Иштаҳани йўқолиши;
    • Ахлатнинг ранги ўзгаради (рангсизланади, оқимтир тус олади);
    • Ўнг қовурға остидаги оғирлик;
    • Ваража.

    Гепатит Б сурункали босқичга ўтганда беморларда асосий симптомларга қўшимча равишда организмнинг заҳарланишига олиб келадиган жигар йетишмовчилиги белгилари ҳам кузатилади. Агар касалликнинг ушбу босқичида бемор тўлиқ даволанмаса, касаллик марказий асаб тизимининг зарарланишига олиб келади.

    Гепатит Б га қарши емлаш

    Гепатит Б билан касалланишни олдини олиш учун одамларга ўз вақтида вакцина олиш тавсия етилади. Махсус ишлаб чиқилган емлаш маълум бир ҳарорат шароитида сақланиши керак. Б гуруҳи гепатитига қарши емлаш фақат мушак ичига киритилади. Емлаш пайтида инйекция тери остига юборилган бўлса, у ҳисобга олинмайди ва беморга қайта инйекция қилиш керак.

    Вакцинани барча одамлар олмайди, чунки баъзи бир қарши кўрсатмалар мавжуд. Вакцинани қўллаш керак емас:

    • Озиқ-овқатга аллергиясибўлган одамлар (пиво, квас ва таркибида хамиртуруш бўлган бошқа озиқ-овқат маҳсулотларига);
    • Ҳомиладор аёллар;
    • Емизикли оналар;
    • Муддатидан олдин туғилган чақалоқлар.

    Бугунги кунга келиб, гепатит Б га қарши емлаш учун иккита схема мавжуд:

    • Стандарт(0 — 1 ой — 6 ой). Биринчи инйекция танланган кунда беморга қилинади. Бир ойдан кейин иккинчи бор емлаш амалга оширилади. Учинчи бор инйекция биринчи ваксинанинг киритилишидан 6 ой ўтгач амалга оширилади.
    • Алтернатив(0 — 1 ой — 2 ой). Биринчи емлаш танланган кун, иккинчи маротаба 1 ой ўтгач, учинчиси еса икки ойдан кейин амалга оширилади. Ушбу схема бўйича емлашни амалга оширилганда ревакцинация дастлабки емлаш пайтидан бошлаб 1 йил ўтгач амалга оширилади. Ревакцинация беморларнинг муайян тоифасига — буйраклар ёки иммунитет тизими билан боғлиқ муаммолар бўлган кишиларга буюрилади.

    Гепатитга қарши емлашдан сўнг ножўя таъсирлар юзага келиши мумкин. Кўпгина ҳолларда маҳаллий аҳамиятга ега бўлган организмнинг реакциялари кузатилади:

    • Ваксинани қўллаш соҳасидаги терининг қизариши;
    • Ваксинация жойида кичик ўлчамдаги зичланиш;
    • Ҳаракат пайтида йенгил ноқулайлик;
    • Йенгил ҳарорат кўтарилиши;
    • Доначалар ёки тошма тошиши (қисқа вақтдан кейин мустақил равишда ўтиб кетади);
    • Шамоллашбелгилари;
    • Мушакларда ёки бўғинларда оғриқ синдромини ривожланиши.

    Вакцинани киритишдан олдин, соғлиқни сақлаш ходими вакцина яроқлик муддатини текшириб кўриши ва беморнинг ёшига тўғри келадиган дозани юбориши керак. Барча замонавий «Гепатит Б» вакциналари ўзаро алмаштирилса бўлади. Бунинг натижасида, биринчи инйексиядан сўнг кейинги икки емлаш учун бошқа компания вакциналаридан фойдаланиш мумкин.

    Емлаш шунингдек профилактик мақсадларда беморни инфекцияланганлиги еҳтимоли мавжуд бўлган ҳолларда ҳам амалга оширилиши мумкин. Гепатит Б билан касалланган беморнинг биологик материаллари билан ҳар қандай алоқа қилгандан сўнг, вакцина билан бирга иммуноглобулин (бу препарат вирусга чидамли тайёр антитаналардан иборат) юборилиши керак. Беморларнинг ушбу тоифаси алтернатив схема бўйича емланади: 0 — 1 ой — 2 ой — 1 йил.

    Гепатит Б ни ташхислаш

    Агар бирор киши гепатит Б ривожланишини кўрсатадиган аломатларни аниқласа ёки ушбу касаллик билан касалланган бўлиши мумкинлигига асос бўлса, у дарҳол тиббий муассасага ташриф буюриши керак. Қабул вақтида мутахассис жигарни палпация ёрдамида текшириш ва касаллик анамнезини йиғиш билан бирламчи ташхис қўяди. Бирламчи ташхисни тасдиқлаш ёки рад етишга қон ва сийдикнинг лаборатор таҳлиллари ёрдам беради.

    Барча шунга ўхшаш ҳолатларда беморга қуйидагиларга йўлланма берилади:

    • Клиник ва биокимёвий қон текширувлари (жигар билан боғлиқ муаммоларни юқори билирубин, АСТ ёки АЛТ миқдори кўрсатиши мумкин);
    • Умумий сийдик таҳлили;
    • Гепатит Б вирусининг антигенини аниқлайдиган қон текшируви;
    • ИгГ ва ИгМ антитаналари учун қон таҳлили.

    Кўпинча, гепатит Б касаллиги еҳтимоли мавжуд бўлган беморлар иммунограмма деб аталадиган клиник-лаборатор текширувдан ўтказилади, бунинг натижасида нафақат организмнинг бу касалликка қандай муносабатда бўлишини ўрганиш, балки яқин келажакда касаллик ўзинин қандай тутишини ҳам аниқлаш ҳам мумкин. Ушбу юқумли вирусли касалликнинг генетик материалларини аниқлаш ва репликация тезлигини ўрганиш учун шифокор қўшимча анализ — ПЗР ни белгилаши мумкин. Касаллик оғри кечаётган бўлса, шифокор гепатит Б фонида ривожланаётган асоратлардан шубҳа қилса, беморларда жигар биопсияси қилинади. Ушбу таҳлил ёрдамида жигар тузилиши қанчалик ўзгарганлиги ва унинг ҳужайралари саратони мавжудлиги аниқланади.

    Гепатит Б ни даволаш

    Ўткир гепатит Б йенгил шаклда бўлса, бемор уй шароитида даволаниши мумкин. Биринчидан, танани детоксикациясини (заҳарлардан ҳоли қилиш) амалга ошириш керак, бунинг учун кўп миқдорда тоза сувдан фойдаланилади.

    Даволовчи шифокор беморга дориларни буюради, бу инфекцияни йўқ қилишга ва жигар фаолиятини тиклашга ёрдам беради. Даволаниш вақтида беморлар ётоқда тартибида бўлишлари ва ҳар қандай жисмоний зўриқишларни истисно қилишлари керак. Мажбурий равишда беморлар парҳезга амал қилишлари керак, бу орқали жигарни тиклаш жараёни тезроқ кечади.

    Кўпгина беморларда ўткир гепатит Б мустақил равишда ўтиб кетади, шунинг учун уларга махсус дори-дармонли даволаш курси буюрилмайди. Шифокорлар беморни вирусли инфекцияни бартараф етишга ёрдам ёрдам берадиган қўллаб-қувватловчи даволашни тавсия етишлари мумкин. Касаллик ривожланишида касалнинг организмида қаттиқ интоксикация кузатилган бўлса, даволовчи шифокор томчилатиб юбориш усули билан томир ичига киритиладиган махсус еритмалар тайинлайди. Гемодезли томчилар орқали токсинлар қондан тезроқ чиқариб ташланади ва бемонингр умумий соғлиги яхшиланади.

    Гепатит Б ни сурункали босқичга ўтиши билан беморларга комплекс даволаш буюрилади:

    • Антивирус таъсирга ега препаратлар (адефовир, ламевудин ва бошқалар);
    • Жигар склерозининг ривожланишини секинлаштириши мумкин бўлган препаратлар (интерферонлар);
    • Иммуномодуляторлар, бунда беморнинг танасида иммунитет реакциялари нормаллашади;
    • Гепатопротекторлар, уларнинг вазифаси ҳужайра даражасида жигарнинг гепатит Б вирусига қаршилигини кўпайтиришдан иборат;
    • Махсус витамин ва минерал комплекслар.

    Ушбу тоифадаги беморларга кунига кўп миқдорда суюқлик ичиш тавсия етилади, бу орқали детоксикацияга еришилади.

    Сурункали Б гуруҳ гепатит ривожланишнинг бир неча босқичларига мавжуд ва улар даврий кечади:

    • Репликация — бу босқичда вирус беморнинг танасида фаол кўпайиб боради;
    • Ремиссия — бу босқичда вирус ўз ДНК сини гепатоцит (жигар ҳужайраси) геномига киритишни бошлайди.

    Дори-дармонлар билан даволашдан ижобий натижа олиш учун шифокор асосий тиббий тадбирларни айнан репликация босқичида амалга ошириши жуда муҳим. Касалликнинг фазасини тўғри аниқлаш учун беморни лаборатория текширувларидан ўтказиш керак. Қоннинг серологик таҳлиллари туфайли мутахассис сурункали гепатитнинг ривожланиш босқичини аниқлик билан топади.

    Баъзи ҳолларда, гепатит Б дан муваффақиятли даволанган беморларда вируснинг антигени кўп йиллар давомида қонда сақланиб қолади. Бундай тоифадаги одамлар ушбу инфекциянинг ташувчиси бўлиб, улар мунтазам равишда тиббий кўрикдан ўтиб туришлари керак.

    Гепатит Б касаллиги ташхиси қўйилган беморлар учун касалликнинг қуйидаги ривожланиши вариантлари мавжуд:

    • Киши комплекс терапиядан ўтиб, вирусли инфексиядан бутунлай халос бўлади, бу касалликка қарши мустаҳкам иммунитетни қўлга киритади;
    • Беморда ўткир гепатит Б шакли сурункали босқичга ўтади, бу организм учун жиддий асоратларни келтириб чиқариши мумкин;
    • Даволанишдан сўнг бемор, ўнлаб йиллар давомида унга безовталик туғдирмайдиган гепатит Б антигенининг (ҲБсАг) ташувчиси бўлади. 20 йилгача бу вирус беморнинг қонида клиник кўринишларсиз мавжуд бўлиши мумкин;
    • Тиббий муассасага ўз вақтида мурожаат қилмаган беморларда жигар сирози ёки жигар саратони ривожланади, бу шошилинч жарроҳлик аралашувини талаб қилади. Беморларнинг бундай тоифаси учун ўлим кўрсаткичи сезиларли даражада ошади.

    Даволаш курсини ўтаб бўлганидан сўнг, ҳар бир бемор бир неча йиллар мобайнида даволашни ўтаган тиббий муассасада рўйхатда туради. Ҳар қандай асорат юзага келишини истисно қилиш учун беморлар мунтазам профилактик чоралар кўришлари, шунингдек парҳез ва турмуш тарзига еътибор беришлари керак.

    Гепатит Б да парҳез

    Гепатит Б жигарга салбий таъсир кўрсатадиган касалликдир. Инфекция ва яллиғланиш жараёнлари натижасида бу муҳим орган ҳужайравий даражасида шикастланади. Даволаш пайтида жигар фаолиятини осонлаштириш учун бемор парҳезли озиқланишга амал қилиши керак. Мутахассислар беморларга махсус тайёрланган парҳез дастурини қўллашни тавсия қилади.

    Аввало, киши кундалик озиқ-овқат рационини тенг равишда 5-6 та қисмга ажратиши керак. Даволаниш давомида кўпинча зарарли озиқ-овқат ва спиртли ичимликларни истеъмол қилиш билан бирга кечадиган оммавий байрамларда иштирок етиш қатъиян тақиқланади. Кечқурун бемор овқат ҳазм қилиш тизимига кучли таъсир кўрсатмайдигаб йенгил овқатлар қабул қилиши керак.

    Гепатит Б билан касалланган беморлар кундалик рационидан қуйидаги маҳсулотларни чиқариб ташлашлари керак:

    • Аччиқ овқатлар ва зираворлар;
    • Дудланган ва тузланган маҳсулотлар;
    • Кўп миқдорда ефир мойлари мавжуд бўлган сабзавотлар;
    • Спиртли ва газланган ичимликлар;
    • Яхна ичимликлар ва музқаймоқ;
    • Ёғли гўшт ва балиқ турлари;
    • Сувда сузувчи паррандалар гўшти;
    • Таркибида холестерин юқори бўлган овқатлар.

    Беморларга кундалик рационга қуйидагиларни киритиш тавсия етилади:

    • Ёрмалар, айниқса сули ёрмаси;
    • Сут маҳсулотлари;
    • Соя, зайтун ва ўсимлик мойи;
    • Товуқ тухумининг оқи;
    • Гўшт ва балиқнинг кам ёғли навлари.

    Маҳсулотларни буғда тайёрлаш керак, чунки бундай ишлов беришда маҳсулот максимал фойдали моддаларни сақлаб қолади. Кундалик рационда 3500 ккал (100 грамм оқсил, 100 грамм ёг ъ, 450 грамм углевод) бўлиши керак.

    Гепатит Б нинг асоратлари

    Гепатитнинг оғир кечишида беморларда турли хил асоратлар ривожланиши мумкин:

    • Миянинг яллиғланиши;
    • Кўпгина беморларда жигар енсефалопатияси кузатилади. Бемор безовталик, галлюцинация, қўрқувни бошдан кечиради. Вақт ўтиши билан асаб тизимининг вазифалари бузилади, натижада аҳволнинг ёмонлашуви, уйқунинг бузилишлари ва бошқалар кузатилади. Енсефалопатиянинг сўнгги босқичида бемор комага тушиши мумкин.
    • Жигар ёки нафас олиш йетишмовчилиги;
    • Жигар сирози ёки гепатоцеллюляр саратон.

    Гепатит Б билан билан оғриган беморларни ушбу касалликнинг ўткир ёки сурункали даврга ўтишига йўл қўймаслик учун ўз вақтида даволанишлари керак. Касалликнинг ривожланиши беморларнинг ўртача умр кўриш даражасига боғлиқ бўлади.

    Гепатит Б ни профилактикаси

    Гепатит Б ни олдини олиш учун оддий қоидаларга риоя қилиш керак:

    • Кундалик шахсий гигиена қоидаларига риоя қилинг (айниқса, кўп одамлар билан, шунингдек, пул ва умумий фойдаланиш объектлари билан алоқа қилишдан кейин қўлингизни ювиш жуда муҳимдир);
    • Пала-партиш жинсий алоқа қилишдан сақланинг ва алоқага кирганда ушбу касаллик билан касалланиш хавфини сезиларли даражада камайтирадиган презервативлардан фойдаланинг;
    • Гепатит Б га қарши ўз вақтида вакцина қабул қилинг;
    • Маникюр салонларни, гўзаллик салонларига ташриф буюрганда ишчилар томонидан санитария қоидаларига риоя қилишига еътибор беринг;
    • Мунтазам равишда ривожланишнинг дастлабки босқичида вирусни аниқлашга қодир бўлган учун қон таҳлилларини топшириш;
    • Бошқалар қони ёки бошқа биологик материаллар билан алоқалар қилмаслик;
    • Соғлом турмуш тарзини сақлаш;
    • Спиртли ичимликлар ва чекишдан воз кечиш;
    • Иммунитетни кучайтириш;
    • Витамин ва минерал комплексларни қабул қилинг;
    • Спорт билан шуғулланинг;
    • Тоза ҳавода сайр қилинг;
    • Ҳар куни иложи бўлса хонани шамоллатинг.

    Агар бирор киши гепатит Б касалига чалинган бемор билан яқин алоқада бўлган бўлса, у мутахассислар касаллик ривожланишини тезкор олдини олиш учун тиббий муассасага мурожаат қилишлари керак:

    • Қонда вирусни блоклаш хусусиятига ега махсус препаратни юборишади (иммуноглобулин);
    • Б гуруҳи гепатитига қарши вакцинани юборишади;
    • Муайян вақтдан сўнг иккинчи емлаш махсус схема бўйича амалга оширилади.

     

    (Visited 40 times, 6 visits today)
    Rating: 5.0/5. From 1 vote.
    Please wait...
    News Reporter

    Fikr bildirish

    E-pochta manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy ma'lumotlar * bilan belgilangan

    error: Content is protected !!